وضعیت اقتصادی و فرهنگی مملکت ما را چگونه می بینید در حال حاضر؟پیشرفت کرده ایم یا پسرفت؟تحلیلی را در این باره عنایت کنید

http://www.porseman.org/:

با سلام و تشکر از مکاتبه شما با این مرکز، موضوع فوق به دلیل گستردگی ابعاد آن نیازمند بررسی مولفه های مختلفی است و خارج از گنجایش ظرفیت یک پرسش است در عین حال برخی از ابعاد آن ارائه می شود. ایران، بعد از انقلاب اسلامی شاهد تحولاتی عظیم در ابعاد مختلف فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، علمی و ... بوده است که موجب ارتقاء جایگاه ایران درسطح منطقه ای و جهانی گردید. مهمترین دستاوردهای منطقه ای انقلاب اسلامی عبارتند از: 1) احیای قدرت جهان اسلام و همگرایی در بین کشورهای اسلامی 2) خروج ایران از کشورهای حامی صهیونیزم و اشغالگران قدس 3) بیداری ملتهای منطقه علیه سیاستهای استکباری و مزدوران آنها 4) جهانی سازی مبارزه با رژیم اشغالگر قدس 5) افشاگری علیه سیاستهای اختلاف افکنانه میان شیعه و سنی و تلاش برای وحدت آن دو 6) احیای جنبشهای اسلامی و حرکتهای مردمی علیه سلطه جویی غرب 7) تبدیل به قدرت منطقه ای موثر بجای جایگزینی در معادلات منطقه ای قدرتهای جهانی. و دستاوردهای جهانی: 1) خروج ایران از سلطه ابرقدرتها و استکبار جهانی 2) تحقیر قدرتهای پوشالی به ویژه امریکا و شکست نظام دو قطبی 3) شکست سیاست های امریکا با رهایی ایران از ژاندارمی منطقه 4) اثبات توانایی قدرت اسلام و شیعه در اداره جامعه 5) بیداری ملتهای ستمدیده جهان و احیای جنبش های ضد استکباری 6) ارائه الگوی حکومتی مردم سالاری دینی و نفی ایدئولوژی های سوسیالیستی و لیبرالیستی. نتایج یک بررسی علمی که با مبنا قرار دادن 87 پارامتر علمی و عمدتاً براساس گزارش نهادهای بین المللی در سالهای 2003 تا 2005 میلادی توسط دو تن از محققین کشورمان با مقایسه 139 کشور جهان انجام شده است، نشان می دهد که جمهوری اسلامی ایران تا آن تاریخ که هنوز بخش قابل توجهی از دستاوردهای جدید کشور، اعلام نشده بود، توانسته است در عامل علمی و فناوری با دوازده متغیر، در جایگاه 44 و در بین 23 کشور منطقه شامل کشورهای خاورمیانه، آسیای مرکزی و قفقاز، خلیج فارس و شبه قاره، جایگاه دوم را بخود اختصاص دهد. در عامل اقتصادی با یازده متغیر، رتبه 37 جهانی و دوم منطقه ای به ایران تعلق داشته است. در عامل اجتماعی با یازده متغیر، ایران در رتبه 35 جهانی و سوم منطقه قرار گرفته است. در عامل سرزمینی با یازده متغیر، ایران در ردیف 10 کشور برتر جهان و دومین کشور منطقه ایستاده است. در عامل فرهنگی با هجده متغیر، ایران رتبه 26 جهانی و رتبه دوم منطقه ای را از آن خود ساخته است. در عامل سیاسی با چهارده متغیر، علی رغم تأثیر منفی برخی از گزارشات غیرواقعی کشورهای غربی، رتبه 45 جهانی و رتبه اول منطقه ای به ایران اختصاص یافته است. در عامل فرامرزی با سیزده متغیر، ایران نتوانسته جایگاهی بهتر از 63 جهانی و سوم منطقه ای را برای خود کسب کند. در عامل نظامی با سیزده متغیر، رتبه 13 جهانی و رتبه سوم منطقه به ایران تعلق دارد. در عامل فضایی با چهار متغیر که عمدتاً مربوط به حوزه فعالیتهای ماهواره ای و قبل از اقدام دانشمندان ایرانی برای پرتاب اولین موشک ماهواره بر و پیوستن به جمع 11 عضو باشگاه فضایی جهان می باشد، در بین 39 کشور دارنده این فناوری، در ردیف بیست و هفتم قرار گرفته است. در مجموع عوامل نه گانه مذکور، جمهوری اسلامی ایران توانسته است در آن مقطع از زمان، در بین 139 کشور جهان، رتبه بیستم جهانی و دوم منطقه ای که رتبه های نسبتاً مناسبی است را بخود اختصاص دهد، البته به رغم سنگ اندازیهای بیگانگان، با پیشرفتهای کسب شده در سالهای اخیر این جایگاه هم اکنون ارتقاء یافته و از موقعیت بمراتب بهتری برخوردار شده است.(ایران اسلامی در مسیر توسعه ، احمدرضا هدایتی، پایگاه هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاهی) بررسی هریک از موارد فوق الذکر نیازمند ارائه مباحث طولانی است که در ادامه به بررسی دستاوردها و جایگاه اقتصادی کشورمان می پردازیم: حذف کامل وابستگی یکجانبه اداره امور اقتصاد خرد و میانی و کلان ملی و فراملی ایران اسلامی به خارجی ها به ویژه رهایی از سیطره الگوی های استکباری ؛ عبور از دوره گذر و استقرار نظام مدیریت اسلامی - ایرانی از دستاوردهای اقتصادی محسوب می شود که از دهه فجر انقلاب اسلامی آغاز شده است. بعد از انقلاب ، تمام منابع اقتصادی و عرصه های ایجاد ثروت و ارزش افزوده به تمام معنا ؛ ملی شد و همه دستاوردهای اقتصادی هم نتیجه هوشمندی مدیریت فرزندان این سرزمین است. براساس گزارش دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد، جمهوری اسلامی ایران رتبه سوم جهان را در سرعت پیشرفت و توسعه طی 31 سال گذشته بین 182 کشور دنیا به خود اختصاص داده است. گزارش توسعه انسانی سازمان ملل حاکی است: جمهوری اسلامی ایران با رشد 22.1 درصدی شاخص توسعه انسانی در سال های پس از پیروزی انقلاب از نظر سرعت توسعه یافتگی بین 182 کشور دنیا در رتبه سوم جهان ایستاد و میزان توسعه یافتگی کشورهای مصر و چین از ایران بیشتر بوده است. این در حالی است که سال گذشته ایران در رتبه چهارم قرار گرفته بود. بر اساس این گزارش، شاخص توسعه انسانی مصر طی این مدت 24.4 درصد و چین 23.9 درصد رشد داشته است. بر اساس جدید ترین گزارش توسعه انسانی سازمان ملل، شاخص توسعه انسانی ایران که در سال 1980 میلادی 0.561 از یک بوده است، طی 31 سال اخیر با رشد 22.1 درصدی مواجه شده و به 0.782 از یک رسیده است. بنابراین گزارش، جمهوری اسلامی ایران از نظر شاخص توسعه انسانی طی سال های پس از انقلاب با 22 پله صعود مواجه شده و از رتبه 110 در سال 1979 به 88 در گزارش سال جاری میلادی ارتقا پیدا کرده است. سرانه تولید ناخالص داخلی ایران نیز بر اساس شاخص برابری قدرت خرید در سال 56 حدود 2970 دلار بوده است که به 10955 دلار در گزارش سال جاری میلادی رسیده است که نشان دهنده 7985 دلار افزایش در سرانه تولید ناخالص داخلی است. این گزارش شاخص تولید ناخالص داخلی را 0.784 اعلام کرده است. امید به زندگی در ایران در سال 56 کمتر از 57 سال بوده است که این رقم طی سی سال گذشته بیش از 14 سال افزایش یافت و به 71.2 سال رسیده است. سازمان ملل شاخص امید به زندگی در ایران را 0.769 اعلام کرده و امید به زندگی مردان ایرانی را 69.9 سال و زنان ایرانی را 72.5 سال گزارش کرده است. بر اساس گزارش توسعه انسانی، نرخ باسوادی افراد بالای 15 سال در کشور در سال 56 کمتر از 47 درصد بوده است که این رقم نیز طی سال های پس از انقلاب با افزایش قابل توجه مواجه شد و به بیش از 84 درصد جمعیت ایران در حال حاضر رسیده است. دسترسی به آب شرب و آشامیدنی سالم از 51درصد کل جمعیت کشور در سال 56 به بیش از 94 درصد در حال حاضر افزایش یافته است. بانک جهانی هم در گزارشی اختصاصی اعلام کرده است از سال 1998 جمعیت فقرا در ایران نصف شده است و با اجرای قانون هدفمندی یارانه ها فقر در این کشور بیش از پیش کاهش می یابد. ایران هم اکنون از نظر قدرت اقتصادی و جمعیت در خاورمیانه دوم است و دومین ذخایر بزرگ گاز و سومین ذخایر بزرگ نفت خام جهان را در اختیار دارد. کشورمان از لحاظ استانداردهای منطقه ای دارای شاخص های بالایی در زمینه اجتماعی است . جمعیت افراد فقیر در ایران در سال های 1998 تا 2005 بیش از 50 درصد کاهش داشته است و به کمتر از 3.1 درصد رسیده است . بی عدالتی و شکاف طبقاتی به شدت کاهش یافته است . شرایط بهداشتی و آموزشی در سال های اخیر ارتقای چشمگیری یافته و شکاف جنسیتی تا حد زیادی کاهش داشته است. زنان ایرانی نقش مهمتری نسبت به قبل از انقلاب در اقتصاد ایران ایفا می کنند البته نرخ مشارکت زنان در فعالیتهای اقتصادی هنوز محدود است. نرخ باسوادی جوانان در این مدت از 86 به بیش از 94 درصد افزایش یافته است که این نرخ رشد چشمگیرتری در بین دختران داشته است . در بخش بهداشت نیز پیشرفت های زیادی حاصل شده است و شاخص های بهداشت و سلامت در کشورمان بالاتر از میانگین منطقه ای است. اما مهم ترین طرح و قانون در کشورمان برای افزایش شاخص رفاه اقتصادی و بهبود بهره وری همه مردم - به ویژه دهک های جمعیتی پایین - به قانون هدفمندی یارنه ها اختصاص دارد. مردم با اجرای این قانون وارد محدوده های مدیریت منابع اقتصادی و ثروت کشور شده اند. ورود یارانه های نقدی به تراز اقتصادی و هزینه - درامد خانوارها باعث شده است عبور از خط فقر برای همه شهروندان کم درامد فراهم شود و آسیب پذیری ایران در برابر تحریم های بین المللی را هم کاهش می دهد. حدود 70 تا 80 درصد منابع مالی حاصل از اجرای این قانون به اقشار کم درآمد و آسیب پذیر توزیع می شود. ایران جزو کشورهایی است که توانسته در دو دهه اخیر پیشرفت های چشمگیری در زمینه شاخص توسعه انسانی داشته باشد. ارتقای رتبه کشورمان از 99 در سال 2005 به 70 در سال 2010 و ارتقای جایگاه کشورمان از کشورهای بارتبه متوسط به کشو رهای بارتبه بالا یکی از بارزترین نشانه های این پیشرفت است. با در نظر گرفتن میانگین نرخ رشد سالانه شاخص توسعه انسانی، کشورمان جایگاه ویژه ای در این زمینه می یابد چرا که با متوسط 1,35 درصد در 20 سال اخیر در میان کشو رهای با توسعه یافتگی بالا، بیشترین نرخ رشد را از آن خود کرده است. این در شرایطی است که تمام کشورهایی که در رده کشورهای با توسعه بسیار بالا طبقه بندی می شوند، در 20 سال اخیر رشدی کمتر از یک درصد را شاهد بوده اند و از همین رو می توان به ارتقای جایگاه ایران در این رده بندی امیدوار بود. ایران جزو 10 کشور نخست در زمینه بهبود شاخص های توسعه انسانی طبقه بندی شده است. در حوزه اقتصاد صنعتی هم عبور از سد تحریم های در زیربخش های متنوع صنعتی و معدنی ؛ توسعه دانش و فناوری های سخت افزاری و نرم افزاری در عرصه های اقتصاد صنعتی ؛ شکستن محدوده های ممنوعه صنعتی در جهان ؛ توسعه دانشگاه های صنعتی برتر در سطح منطقه تنها بخشی از دستاوردهای انقلاب اسلامی در عرصه های اقتصاد صنعتی است. دستاوردهای بومی سازی و خودکفایی صنعت و معدن در زیربخش های صنایع پیشرفته مانند علوم زیستی ، انواع روبات بخش های پزشکی و  خودروسازی و... همچنین مهندسی ‍ژنتیک ،  سیستم های جدید در بخش بهداشت ، سلامت و محیط زیست ، در کنار تولید انواع مواد نوترکیب و کامپوزیت ها ،  ساخت انواع قطعات برای صنایع بزرگ همچون خودروسازی،  کشتی سازی،  فولاد ،  سیمان ،  مس ، آلومینیوم و تجهیزات وابسته و نیز تکنولوژی های جدید در بخش ساختمانی که امروزه در بسیاری از شهرهای جدید و تولیدات مسکن مورد استفاده قرار می گیرد، بخش هایی از دانش و توانمندی اقتصاد صنعتی در ایران است. در حالی که دانش فنی تولید بیوایمپلنت ها تا به حال فقط در اختیار چند شرکت اروپایی یا آمریکایی بوده، دانشمندان ایرانی امسال انحصار تولید این پدیده نوین پزشکی، صنعتی را از انحصار آمریکایی ها خارج کردند. توسعه صنایع نوظهور ، تحقیقات اثربخش ، ارتباط با بنگاه های صنعتی و معدنی ، جریان سازی در جهت قالب شدن فناوری های پیشرفته ، جهت دهی دیپلماسی صنعتی ، جهت دهی پژوهش در کشور از فشار تکنولوژی به سمت کشش بازار و سیاستگذاری در زمینه مدیریت منابع از اولویت ها و ارمانهای وزارت صنایع و معادن است. توسعه نوآوری در بخش صنایع پیشرو؛ طرح کمک به ارتقای سطح فناوری در صنایع نوین و صنایع الکترونیک ؛ طرح کمک به توسعه صنایع نوین و طرح ایجاد مناطق ویژه استقرار صنایع مبتنی بر فناوری های برتر در جوار قطب های علمی ؛ صنعتی کشور دنبال می شود. ایران دوازدهمین تولیدکننده خودرو در جهان است. هم اکنون سالانه بیش از یک میلیون و 500 هزار دستگاه خودرو درکشور تولید می شود که در افق سند چشم انداز به سه میلیون دستگاه خواهد رسید. کشورمان هم اکنون در ساخت قطعات انواع خودروهای سبک و سواری به خودکفایی 95 درصدی رسیده است. ظرفیت تولید فولاد در کشور سالانه 17 میلیون و 500 هزار تن است که تا پایان سال به 20 میلیون تن می رسد. ایران در پایان برنامه پنجم توسعه ، قدرت اول تولید فولاد در غرب آسیا خواهد شد. هشت طرح فولادی تا 42 درصد پیشرفت فیزیکی دارد. ایران تنها کشوری در منطقه خاورمیانه است که پتانسیل های لازم برای تبدیل شدن به یک قدرت تولیدکننده فولاد در جهان را دارد. تولید سیمان کشور هم به 73 میلیون تن در سال رسیده است. در بخش کشاورزی هم توسعه کشاورزی و عبور از مرزهای خوداتکایی و رسیدن به خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک و راهبردی مانند گندم ، برنج و داشتن رتبه های برتر دنیا در تولید حداقل 20 محصول کشاورزی و رسیدن به تراز مثبت در بازرگانی خارجی از نتایج توسعه بخش کشاورزی در سه دهه اخیر است. بخش کشاورزی از بخش واردات محور ، به اقتصاد خود اتکا و صادرات محور تبدیل شده است. ایران در تولید محصولات پسته ، زعفران و انار - مقام اول ؛ خرما و زردالو - مقاوم دوم ؛ گیلاس ،گردو ، خرما و انجیر ؛ مقاوم سوم و در تولید بادام مقام پنجم را دارد. وجود اقلیم های متنوع و تولید محصولات گوناگون باغی ، مزیت نسبی درصادرات و ارزاوری ، مزیت نسبی از نظر تولید و ارزش اقتصادی به ازای هر مترمکعب آب مصرفی ؛ امکان افزایش عملکرد در واحد سطح در بیشتر محصولات ؛ وجود ظرفیتهای قابل توجه درتوسعه سطح زیرکشت در اراضی شیبدار و ناهموار ؛ سنگلاخ ؛ لب شور و حاشیه کویر ؛ امکان توسعه کشت وتولید گیاهان دارویی و زینتی ؛ امکان تولید محصولات ارگانیک ؛ جلوگیری از فرسایش وایجاد انتقال مولد پایه و تنها قسمتی از قابلیتهای وظرفیتهای بخش کشاورزی و دامداری است. تولیدات کشاورزی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی 25 میلیون تن بود که در حال حاضر با وجود خشکسالی های ایخر به بیش از 110 میلیون تن رسیده است. با توجه به اینکه در قانون اساسی بر خودکفایی در محصولات استراتژیک از جمله گندم تاکید شده ، ایران به مرز پایداری در خودکفایی گندم نایل شده است. بخش کشاورزی هم اکنون حدود 15 درصد تولید ناخالص و یک پنجم اشتغال کشور را تشکیل می دهد. 23 درصد صادرات غیر نفتی ، 90 درصد نیاز غذایی کشور و 90 درصد نیاز صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی از کشاورزی تأمین می شود و 97 درصد این بخش در اختیار بخش های غیر دولتی است. ضریب خودکفایی محصولات راهبردی کشاورزی از مرز 90 درصد گذشته است و ایران در بخش گندم صادرکننده شده است. ایران در گذشته به واردات اکثر محصولات کشاورزی وابسته بود اما در حال احاضر برغم دو برابر شدن جمعیت و افزایش تقاضای زمانی در چهار فصل ، مدیریت بازار محصولات کشاورزی به نفع تولیدات داخلی است و در عرصه صادرات نیز ، تراز بازرگانی خارجی کشاورزی حدود 2 میلیارد دلار به نفع ایران است. اقتصاد کشاورزی ایران از ساختارهای سنتی و دیمی فاصله گرفته و وارد دوره اقتصاد دانش محور و کشاورزی دانش مدار شده است. در عرصه های علمی پیروزی انقلاب اسلامی باعث شده است ایران در توسعه علمی ؛ خوداتکا باشد و امروزه در مرز پیشرفت های علمی است و تنها استفاده کننده از سفره علمی جهان نیست بلکه به تولیدکننده علمی تبدیل شده است. (دستاوردهای اقتصادی انقلاب اسلامی، اسماعیل محمدی - کارشناس اقتصاد ، شبکه خبر)
با این وجود، پیشرفت روزافزون ایران در همه زمینه های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و ... نیازمند وضع قوانین دقیق و عالمانه، عزم جدی مسئولان مجریان و حرکت دقیق در جهت اسناد بالادستی ابلاغی از سوی رهبر فرزانه انقلاب است (مانند سند چشم انداز، سیاست های اقتصاد مقاومتی و ...)