آیا این امر به معروف ونهی از منکر صحیح است که همواره می گوییم که این کار را بکن و آن کار را نکن بدون اینکه شناختی دهیم و یا امر به معروف مرحله اول اسلام؟

پاسخ از مشاوره و پاسخگویی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها

(www.porseman.org):

 

در مسئله امر به معروف ونهی از منکر مرحله اول قطعا آگاهی دادن است، زیرا ممکن است شخصی که مرتکب منکر شده است نسبت به منکر بودن فعلی که انجام میدهد، بی اطلاع باشد. این موضوع در ذات این فریضه بزرگ نهفته است، یعنی شما با انجام این فریضه هم شخص خاطی را نسبت به خلاف و منکر بودن آن آگاه میکنید و هم راه درست و به اصطلاح معروف را به او نشان میدهید.
در مسأله امر به معروف و نهى از منکر شایسته است جهات متعددى در نظر گرفته شود:
الف) احکام شرعى مربوط به امر به معروف و شرایط وجوب و مراتب آن. امر بمعروف در مورد ترک واجبات و نهى از منکر در مورد انجام محرمات است و شرایطى دارد که بعضى از آن عبارتند از: 1- آمر به معروف و ناهى از منکر واجبات و محرمات را بشناسد 2- کسى که مرتکب معصیت شده قصد تکرار آن را داشته باشد 3- مراحل امر به معروف و نهى از منکر از آسان به شدید رعایت شود مثلاً اگر با آرامش مى‏توان نهى کرد از پرخاش خوددارى شود. 4- احتمال تأثیر داده شود. 5- براى آمر به معروف ضرر جانى یا مالى قابل توجهى نداشته باشد.
ب ) روحیات و ویژگى هاى روانى طرف مقابل. طبیعى است با هر کسى به زبان خاصى باید سخن گفته شود و چه بسا لازم است برخى را به طور غیر مستقیم و از طریق برخى وسایط ارشاد نمود.
ج ) حتى الامکان از منطقى‏ترین و بهترین زبان استفاده شود. بهتر است ابتدا امتیازات و خوبیهاى افراد به آنان گوشزد شودو سپس تدریجا به بیان ایرادات وارد بر آنها پرداخته شود. در این زمینه هم سعى شود اول یک مسئله مطرح شود و پس از اصلاح تشویق گردد و سپس به همین ترتیب یکى یکى به دیگر مسائل پرداخته شود.
د ) حتى الامکان باید به افراد تفهیم نمود که آنچه به ایشان تذکر داده مى‏شودازسر خیرخواهى ومفید به حال خود آنها است.
ه ) ضمن توجه به نکات فوق نباید انتظار داشت که به هیچ وجه افراد از امر به معروف یا نهى از منکر بدشان نیاید. بلکه وظیفه ما رعایت اصول صحیح اخلاقى و انسانى در تذکر به آنها است ولى این که بپذیرند یا نه و خوششان آید یا بدشان آید خیلى دست ما نیست و نباید از آن خوفى به دل داشت.
{Sحافظ وظیفه تو دعا گفتن است و بس‏# در بند این مباش که نشنید یا شنید کس‏S}
و ) جدولى براى خود تنظیم کنید وشرح شیوه‏هاى کاربردى خود را با میزان تاثیر آن ثبت نمایید و همواره در پى بکارگیرى شیوه‏اى موثرتر باشید.
ز ) اخلاص در نیت را حفظ نموده و از خداوند توفیق بخواهید.